Geoid nedir?

Geoid, küre olarak adlandırılan geometrik şeklin iki tarafından basık olan halidir. Dünyamızın şekli de 'geoit'tir. Ayrıca, portakal, mandalina, incir vb. pek çok örnek de verilebilir.

Yer’in şeklinin oluşmasında yerçekimi ve merkezkaç kuvvetinin yanında, yer yapısını oluşturan çeşitli özelliklere sahip maddelerin de etkisi vardır.

Yer’in deniz yüzeyinden yüksekte olan kısımlarının atılması ve denizden alçak olan çukurların dikkate alınmaması ile meydana gelen bu şekle Geoid (yerimsi) denir.

Geoid şeklinin temel özelliği; Ekvator’da şişkin kutuplardan basık, ancak genel anlamda yuvarlak olmasıdır. Dünyamız, çoğu kişinin düşündüğü ya da tanımlamaya çalıştığı gibi yuvarlak (şekilli) değildir. Aslında doğru bir tanımlama yapmak gerekirse; dünyamız kutuplardan basık, ekvatordan hafif (dışarıya doğru) şişkince bir şekil sergilemektedir ki bu özel şekle geoit denilmektedir.

O halde dünyamız yuvarlak değil geoid biçimlidir. Bir basketbol topu, tam bir küredir. Bu şeklin merkezinden yüzeyine alına tüm yarıçaplar birbirine eşittir. Eğer dünyamız tam bir küre olsaydı; yeryüzündeki noktaların merkeze uzaklıkları eşit olurdu. Sonuçta yerçekimi heryerde eşit olurdu.

Ancak merkezden Ekvator'a alınan yarıçap, kutba alınan yarıçaptan daha uzundur. Bu da Dünya'nın kutuplardan basık, Ekvatordan şişkin bir şekle sahip olduğunu ispatlar. Bu şekle geoid denmektedir. Kutuplar merkeze daha yakın olduğu için yerçekimi en fazla buradadır.

Ya da başka bir ifadeyle yerin merkezkaç / savurma kuvveti burada en azdır. Dolayısıyla cisim üzerindeki yerçekimi kuvveti daha fazla olacaktır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç